Wijk bij Duurstede, 10 januari 2020. In de laatste raadsvergadering van vorig jaar werd door GroenLinks het idee geopperd om eens te onderzoeken of de invoering van de Ja-Ja sticker op de brievenbus bij zou dragen aan de reductie van de papierafvalstroom. Dit idee wordt door veel politieke partijen omarmd met een kanttekening.

In het beleidsplan van de gemeente is een hoofddoelstelling geformuleerd waarin een keuze wordt gemaakt voor minder afval produceren, een relevante bijdrage is het reduceren van de stroom reclamefolders (in hun plastic) verpakking die wekelijks in de brievenbus wordt gedaan, in totaal 32 kg per huishouden volgens mevrouw Van der Mark van GroenLinks. Van een landelijke invoering is nog geen sprake, grote gemeenten als Rotterdam, Utrecht, Amersfoort, Amsterdam, etc., hebben het initiatief genomen en een meerderheid van inwoners (84%, A’dam) steunt dit beleid.

De redactie van ditiswijk.nl zocht uit wat er al bekend is van de Ja-Ja sticker.

Wat is het doel van deze sticker?

Met deze sticker geef je aan dat je reclamefolders wil ontvangen, zit er geen sticker op de brievenbus, dan mag er geen ongeadresseerde post meer in gedaan worden. Het is daarmee omgekeerd aan de huidige situatie waarbij zonder sticker wel reclamepost in de brievenbus komt tenzij er een Nee-Ja - (geen reclamedrukwerk, wel Huis aan Huis blad (HaH)) of de Nee-Nee sticker op de brievenbus zit.

Waarom niet landelijk?

Staatssecretaris mr. drs. Keijzer van Economische Zaken en Klimaat voelt niet voor een landelijke invoering omdat met het huidige systeem van Postfilter.nl, Nee-Nee en Nee-Ja sticker de consument afdoende middelen heeft om reclamepost te weren. Dat slechts 16% de moeite neemt om zich uit te schrijven d.m.v. Postfilter.nl of de moeite neemt een sticker te plakken, 25% van de bevolking heeft een Nee-Ja of Nee-nee sticker, is geen reden om het huidige systeem te veranderen. Samengevat is de stelling van de overheid dat consumenten, door wat moeite te doen, op eenvoudige manier van hun ongewenste reclamepost kunnen afkomen en zo zorg kunnen dragen voor natuur en milieu. Voor bedrijven geldt dat het voordeliger is om geen reclamedrukwerk te versturen aan consumenten die daar niet in geïnteresseerd zijn.

Gevolg van dit standpunt is dat elke gemeente een eigen beleid voert of gaat voeren, de inefficiëntie op de koop toenemend. De Nee-Nee sticker en Nee-Ja sticker, kan gratis bij de gemeentebalie afgehaald worden of via internet tegen betaling gekocht worden.

De huidige en bekende data over de Ja-Ja sticker

Uit onderzoek van het Radar testpanel komt naar voren dat 29% van de bevolking reclamefolders op prijs stelt, zij zijn tegen de invoering van de Ja-Ja sticker. Landelijk heeft 25% van de huishoudens een sticker om reclamepost te weren, de Nee-Ja sticker is met 15% het meest in zwang. De Nee-Nee sticker heeft een aandeel van 10% en na invoering van de Ja-Ja sticker in Amsterdam had slechts 2% deze sticker, 2 jaar na introductie is dit 19%. Landelijk zou volgens de VNG dit percentage op 35% liggen bij diegene die nu geen sticker hebben. De gemeente Amsterdam claimt dat er jaarlijks 1,8 miljoen kilo papier wordt bespaard. Uit het onderzoek van Radar komt ook naar voren dat 37% geen JA-JA sticker gaat plakken bij invoering daarvan, samen met het huidige percentage van 25% wil dan iets meer dan de helft geen reclamefolders ontvangen.

Effecten van reclamefolders

Er is zeker sprake van keuze beïnvloeding door folders, 80% past de inkopen aan door het lezen van de folder. Echter geeft een grote groep van 37% aan, dat de aankoop overbodig was. In Amsterdam heeft de wethouder de impulsieve aankoop wel onderkend maar stelt dat er niet meer door verkocht wordt, eerder wordt een verandering of verschuiving in het aankoopgedrag bewerkstelligd. Dit n.a.v. middenstanders die klaagden over een mogelijk miljoenenverlies aan omzet.

Kanttekeningen

Raadsleden merkten het volgende op.

  1. Ook folders van lokale organisaties vallen onder reclamedrukwerk.
  2. Een Huis aan Huis (HaH) krant met voornamelijk advertenties wordt ook gezien als reclamedrukwerk.
  3. Juridisch zou het verbieden van reclamedrukwerk een punt kunnen zijn gezien een rechtszaak in Amsterdam.
  4. Oud papier inzamelaars zoals verenigingen, kerken, etc., lopen inkomsten mis.

Zonder een waardeoordeel te geven, valt tegen deze argumenten het onderstaande in te brengen.

  1. Lokale organisaties adverteren nauwelijks in gedrukte media, facebook, twitter, websites zijn de gebruikte kanalen. De gemeente WbD is gestopt met het massaal verspreiden van de gemeentegids en is voornamelijk digitaal ingesteld.
  2. HaH bladen bestaan gemiddeld voor 70-80% uit reclameboodschappen waarvan het merendeel niet afkomstig is van lokale bedrijven. Bij turven van het aandeel lokale ondernemers (30 adverteerders gemiddeld), wordt duidelijk dat van de lokale bedrijven gemiddeld 10% adverteert in HaH bladen. Van een benadeling is dan nauwelijks sprake als gedrukte media zouden moeten stoppen. Een gemeente heeft ook een nieuwspagina in een HaH blad en betaalt daarvoor, het doel hiervan is de burgers te informeren en niet de lokale verslaggever(s) te betalen. Daarnaast zijn gemeenten verplicht digitaal te communiceren met haar inwoners en dient daarin geïnvesteerd te worden, via www.officielebekendmakingen.nl
  3. In Amsterdam verschijnt nu een HaH blad (30% nieuws, 70% reclame) waarin de reclamefolders geïntegreerd zijn. Het biedt ook kansen voor de uitgevers.
  4. In hoger beroep is de gemeente Amsterdam in het gelijk gesteld m.b.t. de invoering van de Ja-Ja sticker.
  5. Oud papier brengt nog wel wat op, 20-30€ in de mix, per 1000 kilo.Een aantal gemeenten is ermee gestopt omdat de containerhuur en vervoer meer kosten dan het opbrengt. Buitenlandse bedrijven hebben aangegeven geen interesse meer te hebben in papierafval uit NL.
  6. Een reclamefolder maak je voor de boodschap die overgebracht moet worden, niet voor de recyclingindustrie. Vergelijk dit met afval wat je in de openbare ruimte achterlaat, dit doe je niet om gemeentelijke opruimdiensten, Biga medewerkers, enz. aan het werk te houden.

Wethouder Marchal heeft nu de opdracht om het onderzoek op te zetten en een discussie te starten met de raadsleden. Daarbij worden alle voor- en nadelen gewogen en mogelijke tussenoplossingen voor lokale kranten besproken. Het resultaat zult u over een aantal maanden lezen.

Bronnen:

 

Gratis nieuwsbrief

Aanmelden of afmelden

De nieuwsbrief wordt dagelijks na 18.00 uur gemaild.
captcha