D66 stelt vragen over privacy van cliëntgegevens

logo d66 600x450

logo d66 600x450

Wijk bij Duurstede, 30 november 2014. Op 12 november verscheen er in ‘de Telegraaf’ een artikel dat stelt dat gemeenten te laks zijn met privacybescherming van zorgcliënten in het algemeen. Eerder al o.a. tijdens de voorbespreking op 28 oktober vroeg de D66 fractie aan het college om duidelijkheid. Bij monde van wethouder Kosterman (Jeugdzorg) zou er nog een VNG-model volgen, dat privacybescherming en het delen van gevoelige gegevens zou gaan regelen. D66 was dus ongerust en het bericht in ‘de Telegraaf’ geeft weinig vertrouwen; integendeel. Dit vormde reden om schriftelijke vragen te stellen aan het college.

Laks

‘Kent het college het artikel d.d. 12 november “Gemeenten te laks met privacy” uit ‘de Telegraaf’?’, aldus vraagsteller Aart van Veen. Wethouder Jan Burger antwoordt: ‘Dit artikel beschrijft kort de kabinetsreactie op een brief van het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP). Gesteld wordt dat gemeenten zo druk zijn met de voorbereidingen van de transities dat ze (te) weinig oog hebben voor het goed regelen van de privacyaspecten. Ook wordt gesteld dat er vooral onduidelijkheid is als in één gezin meerdere problemen spelen en hulpverleners informatie moeten uitwisselen.’

Privacyregelgeving

Van Veen: ‘Zijn zorgprofessionals die uit naam van de gemeente Wijk bij Duurstede per 1 januari a.s. zorg verstrekken gehouden aan privacyregelgeving? Zo ja, waar is dat geregeld?’ Burger: ‘Zorgprofessionals zijn op meerdere manieren gehouden aan privacywetgeving (Wet bescherming persoonsgegevens). Ten eerste is iedere zorginstelling en ieder wijkteam verplicht om zich aan de wet (WBP) te houden. Ten tweede zijn in de deelovereenkomsten tbv de regionale zorginkoop bepalingen over privacy opgenomen. Ten derde is er een regionaal privacyprotocol opgesteld, met voor alle betrokken partijen de voorwaarden en eisen. Dit protocol zal binnenkort vastgesteld worden. Ten vierde worden op dit moment alle werkprocessen van ons eigen wijkteam (Team Wijk) en loket (Loket Wijk) bij St. Binding onder de loep genomen op privacy-aspecten; dat gebeurt met name om privacy niet slechts een papieren tijger te laten zijn, vastgelegd in protocollen, maar een basisvoorwaarde voor de hele werkwijze en omgang met de cliënten. Aan het einde van het jaar of begin 2015 wordt door een onafhankelijk bureau een privacy impact assessment (PIA) in de uitvoerende praktijk uitgevoerd waarbij we de nog aanwezige risico´s op het gebied van privacy kunnen ondervangen. Dit kan pas in een laat stadium, aangezien de werkprocessen m.b.t. de Jeugdwet pas na het sluiten van de contracten ingericht kunnen worden.’

Cliëntgegevens

‘Welke cliëntgegevens zijn vanaf 1 januari toegankelijk voor zorgprofessionals?’, vervolgt Van Veen. ‘Dit is afhankelijk van (1) de zorgprofessional en (2) de situatie. Een professional die zorg verleent aan een jeugdige in een instelling, heeft andere gegevens nodig dan de professional bij Team Wijk die de zorg en ondersteuning voor een heel gezin coördineert’ aldus de wethouder. ‘Uitgangspunt voor het beschikken over en delen van informatie is altijd achtereenvolgens: – informatieplicht o.g.v. Wet bescherming persoonsgegevens (art 33 en 34 Wbp), dwz de plicht om een burger te informeren over wat er gebeurt met zijn persoonsgegevens; – rechtvaardigingsgrond/en (art 8 Wbp); bijv. de taken die de gemeente heeft op basis van de Jeugdwet en de Wmo 2015. De rechtvaardiging wordt op 3 punten verder uitgewerkt (triage):

  • doelbinding: slechts zoveel informatie verwerken als nodig is voor de specifieke hulpvraag,
  • proportionaliteit: de verhouding tussen het doel en daarvoor noodzakelijke informatieverwerking en de schending van de persoonlijke levenssfeer van de cliënt
  • subsidiariteit: kan het doel ook bereikt worden op minder ingrijpende wijze?’

In Wijk bij Duurstede

Van Veen: ‘Welke cliëntgegevens zijn vanaf 1 januari toegankelijk voor de in Wijk bij Duurstede bij de zorg betrokken vrijwilligers?’ Burger: ‘Een vrijwilliger is altijd toevoeging en geen vervanging als het gaat om zorg. De vrijwilliger heeft geen toegang tot het dossier. NAW gegevens worden verstrekt als ze noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de werkzaamheden.’

‘Zijn vertrouwelijkheid/geheimhouding, het recht om het dossier in te mogen zien en het recht om al dan niet in te stemmen met het delen van persoonlijke gegevens uit cliëntdossiers geregeld per 1 januari a.s.? Zo ja: hoe dan? vraagt Van Veen vervolgens. De wethouder antwoordt hierop: ‘De gemeente dient zich in de uitvoering van Wmo 2015 en Jeugdwet te houden aan de Wbp en is bovendien gehouden aan eisen waar het gaat om de beveiliging van de Basisregistratie personen (Wet Brp). Daarnaast heeft de gemeente een informatieplicht. Kort samengevat wil dit zeggen dat de gemeente zorgvuldig moet omgaan met gegevens over haar inwoners en dat ze altijd moet kunnen verantwoorden aan wie informatie over bepaalde inwoner/s verstrekt is en met welk doel. Deze verplichting geldt eveneens voor Loket Wijk en Team Wijk aangezien zij in opdracht van en namens het college handelen in de uitvoering van Wmo 2015 en Jeugdwet. In de praktijk betekent dit: – cliëntgegevens zijn vertrouwelijk tenzij; dit betekent dat bij de intake aan een cliënt gevraagd wordt of het goed is dat zijn hulpvraag, incl. kort dossier, door wordt gegeven aan een medewerker van team Wijk. Meent deze medewerker dat de hulpvraag zo complex is dat er verder overleg in het team nodig is, dan vraagt ze hiervoor weer toestemming aan de cliënt; – cliënten kunnen op verzoek hun dossier inzien. Modules waarmee cliënten zelf daadwerkelijk hun dossier kunnen beheren, zijn in ontwikkeling; – cliënten moeten toestemming geven voor het delen van hun gegevens met externe partijen; Alleen in specifieke situaties, waar bijv. de veiligheid van een cliënt in het geding is en/of waar snel gehandeld moet worden, kan hiervan afgeweken worden. Deze situaties worden beschreven en besproken in het wijkteam.’

Wie krijgt toegang?

Van Veen: ‘Wie bepaalt of een zorgprofessional dan wel een bij de zorg betrokken vrijwilliger toegang krijgt tot cliëntgegevens?’ Burger:’Wanneer het een zorgprofessional is van buiten het wijkteam, zal de wijkteam-professional die de zorg coördineert, dit bepalen in overleg met de cliënt en na toepassing van de triage, in eerste instantie in overleg met de clustercoördinator. Als een wijkteam-professional informatie over een cliënt wil delen binnen het wijkteam, geldt hetzelfde.’

‘Durft het college de fractie van D66 de garantie af te geven dat een vertrouwelijke en zorgvuldige omgang met cliëntgegevens door zorgprofessionals alsmede vrijwilligers is gewaarborgd voor alle onder het college vallende zorgactiviteiten met ingang van het nieuwe jaar?’vraagt de fractievoorzitter van D66. ‘Met de kanttekening dat dit alles mensenwerk blijft wil het college garanderen dat er alles aan is gedaan om te borgen dat cliëntgegevens vertrouwelijk en zorgvuldig worden gehanteerd, zowel door zaken vast te leggen en bekend te maken alsook door het initiëren en actief monitoren van de werkwijze’, aldus Burger.

Van Veen besluit: ‘Tot in welke mate zijn in Wijk bij Duurstede woonachtige zorgcliënten door het college op de hoogte gebracht van privacyregelgeving en hun rechten omtrent privacy?’ Burger: ‘Er is een communicatietraject gestart met informatie in de lokale kranten en op de website en bijeenkomsten voor cliënten. De privacyregels, klachtenregelingen en overige rechten van cliënten maken hier deel van uit.’